Makroekonomik göstergeler, bir ülkenin ekonomik sağlık durumunu ölçen verilerdir. Bu veriler tek tek bakıldığında anlam ifade eder; birlikte değerlendirildiğinde piyasaların nereye gittiğini anlamak için değerli ipuçları sunar.
Temel Makro Göstergeler ve BIST'e Etkileri
1. GSYH (GDP) — Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
Ekonominin ürettiği toplam değeri ölçer. Çeyreklik açıklanır.
- Beklentinin üzerinde büyüme: Ekonomik ivme güçlü → Şirket kârları büyür → BIST pozitif
- Yavaşlama / resesyon: Tüketim ve yatırım düşer → Şirket kârları azalır → BIST baskı altında
2. Enflasyon (TÜFE)
Tüketici fiyat endeksindeki değişimdir. Türkiye'de her ay TÜİK tarafından açıklanır.
- Yüksek enflasyon: TCMB sıkılaştırma baskısı → Faizler yükselir → Borçluluk maliyeti artar → Hisse değerlemeleri baskı altında
- Düşen enflasyon: Faiz indirim beklentisi → BIST için olumlu
- TL varlıklar: Nominal yükseliş yanıltıcı olabilir; reel getiriyi kontrol edin
3. İşsizlik Oranı
Güçlü işgücü piyasası iç tüketimi destekler → perakende ve tüketici sektörü (BIMAS, MGROS gibi) lehine.
Yüksek işsizlik tüketim talebini düşürür → ekonomik yavaşlama sinyali.
4. Cari Hesap Dengesi
Türkiye kronik cari açık veren bir ülkedir. Cari açık büyüdükçe:
- Dış finansman ihtiyacı artar
- TL üzerinde kur baskısı oluşur
- Yabancı yatırımcı güvensizliği artar
- BIST'te dolar bazlı değerleme düşer
5. Merkez Bankası Faiz Kararları (TCMB)
Politika faizindeki değişiklikler piyasanın en yakından izlediği makro verilerden biridir.
- Faiz artışı: Borçlanma maliyeti artar → Şirket kârları baskı altında → Ancak TL güçlenirse yabancı yatırımcı gelebilir
- Faiz indirimi: TL riski artar ama iç büyüme desteklenir → Bankacılık dışı sektörlerde olumlu
6. Bütçe Açığı / Kamu Borcu
Büyüyen bütçe açığı → ileride yüksek borçlanma → faiz baskısı → enflasyon riski. Sürdürülebilir kamu finansmanı, ülke risk primini düşürür ve yabancı yatırımcı çeker.
Göstergeleri Nerede Takip Edersiniz?
- TÜİK (tuik.gov.tr): TÜFE, GSYH, işsizlik, dış ticaret
- TCMB (tcmb.gov.tr): Faiz kararları, rezervler, cari hesap
- Hazine (hmb.gov.tr): Bütçe, kamu borç istatistikleri
- EPDK (epdk.gov.tr): Enerji istatistikleri (enerji hisseleri için)
- Ekonomik takvim siteleri: Veri açıklama tarihleri ve beklentiler
Ekonomik Takvim ve Oynaklık
Büyük makro veri açıklamaları çevresinde piyasalarda oynaklık artabilir:
- TÜFE açıklama günü → TCMB politika beklentileri yeniden şekillenir
- TCMB faiz kararı → TL varlıklarda volatilite beklenebilir
- ABD CPI açıklaması → FED beklentilerini günceller, gelişmekte olan ülke varlıklarını etkiler
BorsaPusula'nın Takvim sayfası temettü, finansal rapor ve veri günlerini; hisse detay sayfalarındaki Temel ve Haberler sekmeleri ise şirket bazlı finansal tabloları ve KAP bildirimlerini gösterir.