Scalp trading, pozisyonların dakikalar hatta saniyeler içinde açılıp kapandığı, küçük fiyat hareketlerinden sık sık kâr almayı hedefleyen yoğun bir işlem stratejisidir. Uzun vadeli yatırımcılığın tam tersi ucundadır: Şirketi analiz etmek yerine anlık fiyat hareketine odaklanılır.
Scalping Nasıl Çalışır?
Scalper'lar (scalping yapan trader'lar) gün boyunca onlarca hatta yüzlerce işlem yapar. Her işlemde hedeflenen kâr küçüktür (0.1%-0.5%) ama yüksek işlem sıklığıyla toplam getiri elde edilmeye çalışılır. Kaldıraç kullanımı bu stratejiyi daha da yoğunlaştırır.
Scalping'de temel prensipler:
- Her pozisyon için sıkı stop-loss (fiyatın belirli bir yüzdesi veya ATR tabanlı)
- Yüksek likidite — düşük işlem hacimli hisseler scalping için uygun değil
- Hızlı karar ve uygulama kapasitesi
- Sürekli ekran başında olma zorunluluğu
BIST'te Scalping Koşulları
BIST, bazı özellikleriyle scalping için zorlayıcı bir ortam oluşturur:
- Spread maliyeti: Alış-satış fiyatı arasındaki fark (spread) BIST'te bazı hisselerde belirgindir. Her işlemde bu farkı aşmak gerekir — düşük getirili scalp işlemleri komisyon+spread maliyetini karşılamayabilir.
- Banka ve komisyon giderleri: Sık işlem, komisyon maliyetini artırır. Komisyon ne kadar düşük olursa scalping o kadar mantıklı hale gelir.
- İşlem saatleri: BIST'in seansı sınırlı (09:40-18:00). Premarket veya aftermarket işlem yok.
- Volatilite dönemleri: Açılış ve kapanış saat dilimlerinde, önemli haber açıklamalarında volatilite artar — hem fırsat hem risk büyür.
- Yüksek likidite hisseleri: BIST30 hisseleri (AKBNK, THYAO, EREGL, ASELS vb.) en sıkı spread ile işlem görür ve scalping için daha uygundur.
Scalp Trading Teknikleri
1. Destek-Direnç Scalping: Belirlenen kısa vadeli destek seviyesine yakın alım, direnç seviyesine yakın satım yapılır. Her seviye dar stop-loss ile korunur.
2. Momentum Scalping: Güçlü bir itici güçle (haber, hacim artışı) başlayan momentumu takip etmek. Sinyaller: ani hacim patlaması, RSI 50'yi hızla aşma, MACD kesişimi.
3. Bid-Ask Scalping: Alış-satış farkını sürekli olarak kâra çevirmek. BIST'te büyük oyuncular dışında bireysel yatırımcılar için zor bir stratejidir.
4. Haber Scalping: KAP açıklaması, bilanço, temettü duyurusu gibi haberlere hızlı reaksiyon. Çok riskli — slippage (kayma) ve piyasa derinliği önemli.
Scalping'in Riskleri
Yüksek işlem sıklığı beraberinde birçok risk getirir:
- Duygusal yorgunluk: Sürekli karar vermek stres yaratır ve karar kalitesini düşürür.
- Komisyon maliyeti: İşlem başına düşük komisyon bile sıklıkla çarpılınca önemli bir maliyet oluşturur.
- Hata maliyeti: Hızlı ortamda yanlış tuşa basmak veya yanlış hisse seçmek gerçek bir risktir.
- Piyasa koşullarına bağımlılık: Dar bir bant içinde seyreden (düşük volatilite) piyasada scalping işe yaramaz.
Scalping mi, Swing Trade mi?
Kısa vadeli işlem yapacaksanız scalping ile swing trading arasında seçim yapmanız gerekir:
- Scalping: Günde onlarca işlem, dakikalık grafik, tam zaman yoğunluk gerektiren, komisyon maliyeti yüksek.
- Swing Trading: Günler-haftalar boyunca tutulan pozisyonlar, günlük-haftalık grafik, daha az zaman yoğun, daha düşük işlem maliyeti.
BorsaPusula'nın Supertrend ve ADX tabanlı sinyalleri özellikle swing trading için tasarlanmıştır. Günlük/haftalık periyotta oluşan sinyaller, birkaç günden birkaç haftaya kadar uzanan trade'leri hedefler — scalping değil ama kısa/orta vadeli aktif trader için pratik bir rehber sunar.