Bir şirketin gerçekten kârlı olup olmadığını anlamak için fiyat verisine değil, finansal oranlara bakmanız gerekir. Bu oranların başında ROE (Özkaynak Kârlılığı) ve Net Kâr Marjı gelir. Bu iki metrik, bir şirketin kaynaklarını ne kadar verimli kullandığını gösterir.
ROE (Return on Equity) Nedir?
ROE, şirketin özkaynaklarını kullanarak ne kadar kâr ettiğini ölçer.
ROE = Net Kâr / Ortalama Özkaynak × 100 Örnek: Net Kâr 1 milyar₺, Özkaynak 5 milyar₺ ROE = 1/5 × 100 = %20
Bu, şirketin hissedarlara ait her 100₺ için 20₺ net kâr ürettiği anlamına gelir.
ROE Nasıl Yorumlanır?
| ROE Değeri | Değerlendirme |
|---|---|
| %0 altı | Zarar ediyor — dikkat |
| %0 – %10 | Düşük kârlılık |
| %10 – %20 | Makul, sektöre göre değişir |
| %20+ | Güçlü kârlılık |
| %30+ | Excellent — Warren Buffett eşiği |
⚠️ Önemli: Yüksek borçla çalışan şirketlerde ROE yapay olarak şişebilir. Her zaman borç/özkaynak oranıyla birlikte değerlendirin.
Net Kâr Marjı Nedir?
Net kâr marjı, şirketin gelirinin ne kadarını net kâra dönüştürebildiğini gösterir.
Net Kâr Marjı = Net Kâr / Net Satışlar × 100 Örnek: Net Kâr 500M₺, Satışlar 5 milyar₺ Net Kâr Marjı = 500/5000 × 100 = %10
Bu, şirketin sattığı her 100₺'lik ürün/hizmetten 10₺ net kâr bıraktığı anlamına gelir.
Sektöre göre "iyi" marj çok farklıdır:
- Bankacılık: %20-40 net kâr marjı normal (faiz gelirleri yüksek)
- Perakende (Bim, Migros): %2-5 düşük görünür ama hacim ile telafi edilir
- Teknoloji: %15-40 arasında geniş spektrum
- Petrokimya/Enerji: Ham madde fiyatına çok duyarlı, döngüsel
ROA (Return on Assets — Aktif Kârlılığı)
ROA, şirketin tüm varlıklarını (özkaynak + borç) ne kadar verimli kullandığını ölçer.
ROA = Net Kâr / Toplam Aktifler × 100
Düşük ROA ama yüksek ROE → Şirket yüksek borç kullanıyor. Kaldıraç hem kazancı hem riski büyütür.
BIST Hisselerinde Bu Oranları Nerede Bulursunuz?
BorsaPusula hisse detay sayfalarında P/E oranı, F/K, PD/DD gibi temel veriler gösterilir. Daha detaylı finansal oranlar için:
- Şirketin KAP'ta yayımlanan finansal tabloları
- Aracı kurumların hisse analiz sayfaları
- İş Yatırım, Garanti BBVA Yatırım gibi aracı kurumların araştırma raporları
ROE ve Teknik Analizi Birleştirmek
Yüksek ROE'li bir şirket, güçlü teknik sinyalle birleştiğinde ideal yatırım adayı olabilir. BorsaPusula sinyalleri teknik analizi hızla tarama imkânı sunarken, ROE ve net kâr marjı o hissenin fundamentalinin güçlü olup olmadığını anlamanızı sağlar.
Temel yaklaşım: Teknik analiz ile giriş zamanlarken, temel analiz ile kalite kontrol yapın.