ROE ne anlama gelir ve hangi değerler yüksek sayılır?

ROE (Return on Equity), özkaynak kârlılığı demektir. Şirketin hissedarlara ait sermayeyi ne kadar verimli kullandığını gösterir. Genel çerçevede %10 altı düşük, %20 üzeri yüksek, %30 üzeri çok yüksek kabul edilir; ancak sektöre, enflasyon ortamına ve borçluluk yapısına göre birlikte değerlendirilir.

Net kâr marjının yüksek olması ne anlama gelir?

Yüksek net kâr marjı olumlu bir işarettir, ancak sektörler arası karşılaştırma yaparken dikkatli olunmalıdır. Bankacılık yüksek marjlı görünürken perakende düşük marjlıdır ama stok devir hızı ve hacim ile telafi eder. Karşılaştırma aynı sektördeki benzer şirketlerle yapılır.

ROE ile ROA arasındaki fark nedir?

ROE yalnızca özkaynak üzerinden hesaplanırken, ROA tüm varlıklar (özkaynak + borç) üzerinden hesaplanır. Şirket yüksek borç kullanıyorsa ROE şişebilir. ROA, borç etkisini arındırarak gerçek varlık verimliliğini gösterir.

BIST hisselerinin ROE değerlerini nereden bulabilirim?

BorsaPusula'da her hisse detay sayfasının Temel sekmesinde ve finansal tablo sayfalarında ROE, ROIC ve kâr marjları sektör karşılaştırmalı olarak yer alır. Ayrıca KAP'ta yayımlanan finansal tablolardan da doğrudan incelenebilir.

ROE ve Net Kâr Marjı: Şirket Kârlılığını Doğru Okumak

Bir şirketin gerçekten kârlı olup olmadığını anlamak için fiyat verisine değil, finansal oranlara bakmanız gerekir. Bu oranların başında ROE (Özkaynak Kârlılığı) ve Net Kâr Marjı gelir. Bu iki metrik, bir şirketin kaynaklarını ne kadar verimli kullandığını gösterir.

ROE (Return on Equity) Nedir?

ROE, şirketin özkaynaklarını kullanarak ne kadar kâr ettiğini ölçer.

ROE = Net Kâr / Ortalama Özkaynak × 100

Örnek: Net Kâr 1 milyar₺, Özkaynak 5 milyar₺
ROE = 1/5 × 100 = %20

Bu, şirketin hissedarlara ait her 100₺ için 20₺ net kâr ürettiği anlamına gelir.

ROE Nasıl Yorumlanır?

ROE Değeri	Değerlendirme
%0 altı	Zarar ediyor
%0 – %10	Düşük kârlılık
%10 – %20	Makul, sektöre göre değişir
%20+	Güçlü kârlılık
%30+	Çok yüksek kârlılık — Warren Buffett'ın sık anılan eşiği

⚠️ Önemli: Yüksek borçla çalışan şirketlerde ROE yapay olarak şişebilir. Her zaman borç/özkaynak oranıyla birlikte değerlendirin.

Net Kâr Marjı Nedir?

Net kâr marjı, şirketin gelirinin ne kadarını net kâra dönüştürebildiğini gösterir.

Net Kâr Marjı = Net Kâr / Net Satışlar × 100

Örnek: Net Kâr 500M₺, Satışlar 5 milyar₺
Net Kâr Marjı = 500/5000 × 100 = %10

Bu, şirketin sattığı her 100₺'lik ürün/hizmetten 10₺ net kâr bıraktığı anlamına gelir.

Sektöre göre olağan marj düzeyi çok farklıdır:

Bankacılık: %20-40 net kâr marjı normal (faiz gelirleri yüksek)
Perakende (Bim, Migros): %2-5 düşük görünür ama hacim ile telafi edilir
Teknoloji: %15-40 arasında geniş spektrum
Petrokimya/Enerji: Ham madde fiyatına çok duyarlı, döngüsel

ROA (Return on Assets — Aktif Kârlılığı)

ROA, şirketin tüm varlıklarını (özkaynak + borç) ne kadar verimli kullandığını ölçer.

ROA = Net Kâr / Toplam Aktifler × 100

Düşük ROA ama yüksek ROE → Şirket yüksek borç kullanıyor. Kaldıraç hem kazancı hem riski büyütür.

BIST Hisselerinde Bu Oranlar Nerede İncelenir?

BorsaPusula hisse detay sayfalarının Temel sekmesinde ve finansal tablo sayfalarında ROE, ROIC, brüt kâr marjı, faaliyet kâr marjı ve net kâr marjı doğrudan gösterilir; ayrıca Kârlılık alt skoru (20 puan üzerinden) sektör medyanlarıyla karşılaştırmalı olarak hesaplanır. Ek detaylar için:

Şirketin KAP'ta yayımlanan finansal tabloları ve dipnotları
Aracı kurumların araştırma raporları

ROE ve Teknik Analiz

Temel ve teknik analiz farklı soruları yanıtlar. ROE ve net kâr marjı şirketin kârlılığını betimlerken, BorsaPusula'daki trend durumu (Güçlü Trend / Trend Bozuldu / Yatay) hissenin fiyat davranışını betimler.

Özetle: Temel analiz şirketin kendisini, teknik analiz fiyatın seyrini anlatır.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Geçmiş performans gelecekteki sonuçları garanti etmez.