Portföy rebalancing (yeniden dengeleme), hedef varlık dağılımınızdan sapan portföyünüzü başlangıçtaki hedef ağırlıklarına geri döndürme işlemidir. Uzun vadeli yatırım disiplininin temel taşlarından biridir.
Neden Rebalancing Gerekir?
Portföyünüzü %60 hisse, %30 altın, %10 nakit olarak kurdunuz diyelim. 6 ay sonra hisseler %40 değer kazandıysa:
- Yeni dağılım: Hisse %68, Altın %23, Nakit %9 gibi bir yapıya dönmüş olabilir
- Maruziyetiniz değişti: Hisse piyasasına gereğinden fazla bağlandınız
- Risk profiliniz başlangıçta belirlediğinizin üstüne çıktı
Rebalancing ile hisselerden kâr alıp altın ve nakit ağırlığını artırarak orijinal %60/%30/%10 dağılımına geri dönersiniz.
Rebalancing Ne Zaman Yapılmalı?
İki temel yaklaşım vardır:
1. Takvim Bazlı Rebalancing
Belirli aralıklarla (3 ayda bir, 6 ayda bir, yılda bir) portföyü kontrol et ve ağırlıkları düzelt. Avantajı: disiplinli, duygusal kararları engeller. Dezavantajı: trendin ortasında gereksiz işlem yapılabilir.
2. Eşik Bazlı Rebalancing (Tolerans Bandı)
Bir varlık hedef ağırlığından belirli bir miktar saptığında (örn. ±5%) müdahale edilir. Örneğin hisselerin hedefi %60 ise ve %65'i aştıysa satış yapılır. Bu yaklaşım daha az işlem üretir ama sürekli takip gerektirir.
Kârdaki Hisseyi Satmak Akıllıca mı?
Yükselen hisseleri elde tutmak doğal hissettirse de portföydeki ağırlığı bozulmuş bir portföy, beklenmedik düşüşlerde çok daha fazla zarar verebilir. Rebalancing disiplini bu tuzağı aşmanızı sağlar.
Finansal araştırmalar, düzenli rebalancing yapan yatırımcıların:
- Uzun vadede daha istikrarlı getiri elde ettiğini
- Büyük düşüşlerde daha az zarar yaşadığını
- Psikolojik baskıya daha dirençli olduğunu göstermektedir
Rebalancing ve Vergi/Maliyet
BIST hisseleri için alım satım kazancında stopaj %0 olduğundan rebalancing işlemi vergi açısından avantajlıdır. Ancak:
- Alım satım komisyonları birikebilir — çok sık rebalancing maliyeti artırır
- Bir yılda çok sayıda işlem yapıyorsanız aracı kurum maliyetlerini hesaba katın
BorsaPusula Sinyalleriyle Rebalancing
Teknik sinyal sistemi rebalancing kararınızı destekleyebilir:
- Hisse "AL" sinyalinde ve hedef ağırlığın üzerindeyse: Kademeli azaltma düşünülebilir
- Hisse "SAT" veya "BEKLE" sinyaline geçtiyse: Rebalancing için iyi bir fırsat noktası olabilir
- Teknik sinyal + ağırlık kontrolü kombinasyonu daha bilinçli karar üretir
Adım Adım Rebalancing Rehberi
- Hedef ağırlıkları belirle: Başlangıçta net yüzdeler koy (hisse %X, altın %Y, nakit %Z)
- Periyodik kontrol: 3-6 ayda bir veya büyük piyasa hareketlerinde portföy ağırlıklarını hesapla
- Sapma hesapla: Her varlığın mevcut ağırlığını hedefle karşılaştır
- ±5% tolerans uygula: Küçük sapmalar için işlem yapma, maliyet tasarrufu sağlar
- Kademeli ayarla: Tek seferde değil, birkaç işlemde hedef ağırlığa ulaş
- Kayıt tut: Her rebalancing işlemini tarih, fiyat ve gerekçeyle kaydet