Borsada hisse alıp satmak için bir emir girmek gerekir. Emir türünü yanlış seçmek, beklediğinizden çok daha kötü bir fiyattan işlem yapmanıza ya da hiç işlem gerçekleşmemesine yol açabilir. Bu rehberde BIST'te kullanılan temel emir tiplerini öğreneceksiniz.
Piyasa Emri (Market Order)
Piyasa emri, o anda piyasada mevcut en iyi fiyattan anında işlem gerçekleştirme talimatıdır. Fiyat belirtmezsiniz; sistem sizi mevcut en iyi alış veya satış fiyatına eşleştirir.
- Avantaj: Anında ve kesinlikle işlem gerçekleşir
- Dezavantaj: Yüksek volatilite dönemlerinde beklediğinizden çok farklı fiyattan işlem olabilir (slippage)
- Ne zaman kullanılır: Hızla girmek veya çıkmak istediğinizde; likidite yüksek hisselerde
⚠️ Hacmi düşük hisselerde piyasa emri kullanmaktan kaçının. Alış-satış farkı (spread) büyük olduğunda ciddi kayıp yaşatabilir.
Limit Emir (Limit Order)
Limit emri, belirlediğiniz fiyattan veya daha iyi bir fiyattan işlem gerçekleştirme talimatıdır.
- Alım limiti: Örneğin 130₺ limitli bir alım emri, fiyat 130₺ veya altına gelirse gerçekleşir
- Satım limiti: Örneğin 140₺ limitli bir satım emri, fiyat 140₺ veya üstüne çıkarsa gerçekleşir
Avantaj: Fiyat kontrolü tamamen sizde. Beklediğinizden kötü fiyattan işlem olmaz.
Dezavantaj: Piyasa belirlediğiniz fiyata ulaşmazsa emir gerçekleşmez, fırsatı kaçırabilirsiniz.
Stop Emir (Stop Order)
Stop emir (tetik emri), fiyat belirli bir seviyeye geldiğinde devreye giren emirdir. İki türü vardır:
- Stop-Loss (zarar durdur): Fiyat belirlenen tetik seviyesine (ör. 120₺) düştüğünde satış emrine dönüşen emir türüdür; tetiklenince piyasa emri olarak işler.
- Stop-Buy (Kır Geç): Fiyat belirlenen tetik seviyesini (ör. 150₺) aştığında alım emrine dönüşen emir türüdür.
Koşullu Emir (OCO — One Cancels the Other)
İki emrin aynı anda girildiği; birinin gerçekleşmesi halinde diğerinin otomatik iptal edildiği emir tipidir. Tipik kullanım: "Fiyat 140₺'ye çıkarsa ya da 120₺'ye inerse emir gerçekleşsin — hangisi önce olursa diğeri iptal olsun."
Hangi Durumda Hangi Emir Türü?
| Durum | İlgili Emir Türü |
|---|---|
| İşlem hemen gerçekleşsin | Piyasa emri (likit hisselerde) |
| İşlem belirli bir fiyattan veya daha iyisinden olsun | Limit alım emri |
| Fiyat bir seviyeyi aşınca alım emri devreye girsin | Stop-buy emri |
| Fiyat bir seviyeye inince satış emri devreye girsin | Stop-loss emri |
| İki emirden biri gerçekleşince diğeri iptal olsun | OCO emri |
BorsaPusula Emir Verir mi?
BorsaPusula emir vermez ve fiyat seviyesi önermez; emir türü ve fiyatı yatırımcı kendi planına göre belirler.