DCA (Dollar-Cost Averaging) Nedir?
Düzenli Yatırım Stratejisi (DCA — Dollar-Cost Averaging), piyasanın nerede olduğundan bağımsız olarak belirli aralıklarla sabit bir miktar yatırım yapma yöntemidir.
Örneğin:
- Her ay 1.000 ₺ BIST30 endeks fonu veya seçili bir hisse alırsınız
- Fiyat düşükse daha fazla lot, yüksekse daha az lot alırsınız
- Zaman içinde ortalama maliyetiniz, piyasanın ortalamasına yaklaşır
DCA Nasıl Çalışır? Somut Örnek
| Ay | Hisse Fiyatı | Yatırım | Alınan Lot | Toplam Lot |
|---|---|---|---|---|
| Ocak | 100 ₺ | 1.000 ₺ | 10 | 10 |
| Şubat | 80 ₺ | 1.000 ₺ | 12,5 | 22,5 |
| Mart | 60 ₺ | 1.000 ₺ | 16,7 | 39,2 |
| Nisan | 90 ₺ | 1.000 ₺ | 11,1 | 50,3 |
| Mayıs | 110 ₺ | 1.000 ₺ | 9,1 | 59,4 |
Toplam yatırım: 5.000 ₺ Ortalama maliyet: 5.000 / 59,4 = 84,2 ₺ Son fiyat: 110 ₺ → %31 kâr (tek seferde 100 ₺'den alsaydınız: %10)
DCA'nın Avantajları
- Piyasa zamanlaması riski yok: "Dip nerede?" sorusuna cevap aramaya gerek kalmaz
- Duygusal disiplin: Panik satış ve FOMO alımları azalır
- Volatilitenin etkisi yumuşar: Düşüşlerde aynı tutarla daha fazla birim alınır
- Basitlik: Karmaşık analiz gerektirmez, herkes uygulayabilir
- Yeni başlayanlar için ideal: Piyasayı öğrenirken risk sınırlı kalır
DCA'nın Sınırlamaları
- Güçlü yükseliş trendinde alt-performans: Fiyat sürekli yükseliyorsa, her ay daha pahalıya alırsınız
- Likidite sorunları: Aylık düzenli gelir gerektiriyor
- Varlık seçimi: DCA, temelden sorunlu bir şirketi düzenli almayı doğru kılmaz
- İnsan psikolojisi: Hisse düşünce "daha çok al" dürtüsü DCA'yı bozabilir
Kritik nokta: DCA, varlık seçiminin yerini tutmaz. Temelden sorunlu bir şirkete DCA yapmak, kayıplarınızı ortalamanızdan ibaret olacaktır.
BIST'te DCA: Hangi Varlıklara?
Endeks Fonları
BYF (Borsa Yatırım Fonu) veya hisse senedi fonu üzerinden BIST100 veya BIST30'a DCA, şirkete özgü riski birçok hisseye dağıtır.
Bireysel Hisseler
Bireysel hissede düzenli alım, endeks fonuna göre şirkete özgü riski artırır. Bu nedenle şirketin açıkladığı finansallar, borç yapısı ve sektördeki konumu ayrıca incelenir. BorsaPusula'daki tarama sayfası, hisseleri trend durumuna (Güçlü Trend / Trend Bozuldu / Yatay) göre süzer; bu bilgi değerlendirmenin girdilerinden biridir.
Kur Riski — TL DCA
Türk yatırımcı için TL'nin değer kaybı riski önemlidir. Uzun vadeli DCA stratejilerinde döviz bazlı varlıklar (altın, USD fonu) bu riske karşı çeşitlendirme aracı olarak kullanılır.
Uygulamada Nelere Dikkat Edilir?
- Sürdürülebilir tutar: Ayrılan tutarın düzenli gelirle aksatılmadan karşılanabilmesi
- Süre: Ortalama maliyet etkisinin görülebilmesi için yöntemin uzun süre (ör. 12 ay ve üzeri) uygulanması
- Çeşitlendirme: Endeks fonu ile bireysel hisse arasındaki risk farkının bilinmesi
- Dengeleme (rebalancing): Portföy dağılımının belirli aralıklarla (ör. her çeyrek) gözden geçirilmesi
"Piyasada zaman geçirmek, piyasayı zamanlamaya çalışmaktan daha önemlidir." — Warren Buffett