RSI (Relative Strength Index / Göreceli Güç Endeksi), J. Welles Wilder tarafından 1978'de geliştirilen ve günümüzde hâlâ en yaygın kullanılan teknik analiz göstergelerinden biridir. Fiyatın belirli bir dönemdeki kazanımlarını kayıplarına oranlar; böylece trendin gücünü ve momentum yönünü ölçer.
RSI Nasıl Hesaplanır?
RSI = 100 – [100 / (1 + RS)]
RS = Ortalama yükseliş / Ortalama düşüş (genellikle 14 periyot)
Sonuç 0-100 arasında bir değerdir. Değer ne kadar yüksekse fiyat o kadar güçlü bir yükseliş momentumunda, ne kadar düşükse o kadar güçlü bir düşüş momentumundadır.
Temel RSI Seviyeleri
- 70–80 üzeri — Aşırı Alım (Overbought): Hisse kısa vadede hızlı yükselmiştir; kar satışı veya sindirme görülebilir. Ancak güçlü trendlerde RSI uzun süre 70 üzerinde kalabilir; bu nedenle 70 seviyesini tek başına dönüş işareti olarak yorumlamak yanıltıcı olabilir.
- 30 altı — Aşırı Satım (Oversold): Hisse kısa vadede çok düşmüş; toparlanma gelebilir. Düşen trendlerde ise RSI uzun süre 30 altında kalabilir.
- 50 çizgisi — Momentum sınırı: RSI 50'nin üzerinde → yükselen momentum, altında → düşen momentum. Bazı analistler 50 üstüne çıkışı yükseliş, altına düşüşü düşüş işareti olarak yorumlar.
RSI Diverjansı (En Güçlü Sinyal)
Diverjans, fiyat ve RSI'nin zıt yönlerde hareket etmesidir. İki türü vardır:
Yükseliş Diverjansı (Bullish Divergence): Fiyat daha düşük dip yaparken RSI daha yüksek dip yapar. Gizli güç işareti — satış baskısı azalıyor; olası bir yükselişe işaret edebilir.
Düşüş Diverjansı (Bearish Divergence): Fiyat daha yüksek tepe yaparken RSI daha düşük tepe yapar. Gizli zayıflık işareti — alım gücü tükeniyor; olası bir düşüşe işaret edebilir.
Diverjanslar, basit aşırı alım/satım sinyallerinden çok daha güvenilir kabul edilir çünkü fiyat ile momentumun ayrışmasını gösterir.
RSI ve BIST Hisseleri
BIST'te RSI kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı özel durumlar vardır:
- Bülten/KAP açıklaması sonrası: Şirket haberleri sonrası RSI normalin dışına çıkabilir; bu seviyeleri trend dışı kabul etmek daha doğrudur.
- Düşük işlem hacminde: Az hacimli hisselerde RSI yanıltıcı olabilir; hacim ile teyit şarttır.
- Seçim/makro dönemleri: Yoğun dış etki dönemlerinde tüm BIST'te RSI senkron hareket edebilir; sektörel veya bireysel hisse analizi daha az anlamlı olur.
RSI'ın Yaygın Yorumlanma Biçimleri
Klasik 30/70 yaklaşımı: RSI'ın 30 altı aşırı satım, 70 üstü aşırı alım bölgesi olarak okunmasıdır. Yatay (range) piyasalarda daha anlamlıdır; trend piyasalarında yetersiz kalır.
RSI + Trend Filtresi: RSI ana trendle birlikte okunur. EMA 200 üzerindeki (yükselen trend) bir hissede RSI'ın 30-40 aralığına gerilemesi trend içi geri çekilme, EMA 200 altındaki (düşen trend) bir hissede 60-70 aralığına yükselmesi trend içi tepki olarak yorumlanır.
RSI + Supertrend: BorsaPusula'nın da kullandığı Supertrend ile birleştirildiğinde güçlü bir teyit kombinasyonu oluşur: Supertrend yeşil + RSI 50'nin üstü ve dip noktadan dönüş → yükseliş teyidi güçlenir; Supertrend kırmızı + RSI 50'nin altı ve tepe noktadan dönüş → düşüş teyidi güçlenir.
RSI'ın Sınırlamaları
RSI mükemmel değildir. Güçlü trendlerde aşırı alım/satım seviyeleri uzun süre aşılabilir. Sinyal gecikmesi yaşanabilir — fiyat zaten hareket etmişken RSI sinyal verebilir. Diğer göstergelerle (hacim, trend, formasyon) kombinasyon kullanımı daha sağlıklı sonuç verir.
BorsaPusula'daki trend durumu da tek bir göstergeye değil, Supertrend, ADX, DI+/DI−, EMA12/99 ve Haftalık EMA20 yönünün birlikte değerlendirilmesine dayanır.