Fibonacci sayı dizisi (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…) ve bu diziden elde edilen oran sistemi, 13. yüzyılda İtalyan matematikçi Leonardo Fibonacci tarafından Avrupa'ya tanıtıldı. Bu oranların finansal piyasalarda neden bu kadar iyi çalıştığı tartışmalı olsa da deneyimli trader'ların kullandığı ve dolayısıyla önem kazanan teknik seviyeler arasında yer alır.
Temel Fibonacci Oranları
Fibonacci dizisinden türetilen başlıca oranlar:
- %23.6: Zayıf geri çekilme. Güçlü trendlerde fiyat bu seviyeden tekrar trendin yönüne devam edebilir.
- %38.2: Normal geri çekilme. Güçlü yükselen trendlerde genellikle ilk önemli destek seviyesi.
- %50: Teknik olarak Fibonacci serisi değil ama tradisyonel olarak dahil edilir. Psikolojik orta nokta.
- %61.8 (Altın Oran): En kritik Fibonacci seviyesi. Bu seviyeden sekme trendin devamını güçlü biçimde teyit eder; kırılım ise trend dönüşüne işaret eder.
- %78.6: Derin geri çekilme. Bu seviyenin tutmaması trend sona ermiş olabilir anlamına gelir.
Fibonacci Geri Çekilmesi Nasıl Çizilir?
Fibonacci geri çekilme seviyelerini doğru çizmek için:
- Trendin başlangıç noktasını (swing low) belirleyin
- Trendin doruk noktasını (swing high) belirleyin
- Fibonacci aracını bu iki nokta arasına uygulayın
- Oluşan yatay seviyeler potansiyel destek/direnç noktalarıdır
Düşen trende uygulandığında işlem tersine çevrilir: doruktan dibe çizilir ve oluşan seviyeler direnç olarak çalışır.
Fibonacci Seviyeleri Neden İşe Yarar?
Fibonacci seviyelerinin işe yaramasının temel açıklaması kendi kendini gerçekleştiren kehane fenomenidir: Milyonlarca trader aynı seviyelere baktığı için buy/sell emirleri bu bölgelerde yoğunlaşır ve seviye destek veya direnç olarak davranır. Bunun ötesinde doğal bilimlerde de yaygın olan bu oranların piyasa katılımcılarının kolektif davranışında içgüdüsel karşılık bulduğu da öne sürülür.
Fibonacci + Diğer Araçlarla Kombinasyon
Fibonacci seviyeleri tek başına kullanıldığında güvenilirliği artar veya azalır. En güçlü kombinasyonlar:
- Fibonacci + EMA: %38.2 geri çekilme seviyesi EMA 50 ile çakışıyorsa destek çok daha güçlüdür.
- Fibonacci + Hacim: Fibonacci desteğine düşen fiyatın hacimi azalıyorsa sekme ihtimali artar.
- Fibonacci + Supertrend: Supertrend yeşil (yükselen trend) + fiyat %38.2 veya %61.8 desteğinde → güçlü alım noktası.
- Fibonacci + RSI: Fibonacci desteği + RSI 30-40 aralığı → aşırı satım + teknik destek kombinasyonu.
BIST'te Fibonacci Kullanımı
Türkiye piyasasında özellikle BIST30 hisselerinde Fibonacci seviyeleri dikkat çekici biçimde çalışabilir. Yüksek işlem hacimli hisselerde kurumsal alıcılar da bu seviyelere dikkat ettiğinden destek/direnç kalitesi artar.
Örnek yaklaşım: Güçlü bir Supertrend yükseliş sürecindeki AKBNK veya GARAN gibi hissede %38.2 veya %50 geri çekilme yaşandığında, bu seviyeden hacim azalması + RSI yükselişi + Supertrend yatay/yeşil kombinasyonu görülürse swing trade girişi değerlendirilebilir.
Stop-loss: %61.8 seviyesinin altı genellikle makul stop bölgesidir. Bu seviye kırılırsa trend dönüşü veya daha derin düzeltme ihtimali artar.