Fibonacci sayı dizisi (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…) ve bu diziden elde edilen oran sistemi, 13. yüzyılda İtalyan matematikçi Leonardo Fibonacci tarafından Avrupa'ya tanıtıldı. Bu oranların finansal piyasalarda neden bu kadar iyi çalıştığı tartışmalı olsa da deneyimli yatırımcıların kullandığı ve dolayısıyla önem kazanan teknik seviyeler arasında yer alır.
Temel Fibonacci Oranları
Fibonacci dizisinden türetilen başlıca oranlar:
- %23,6: Zayıf geri çekilme. Güçlü trendlerde fiyat bu seviyeden tekrar trendin yönüne devam edebilir.
- %38,2: Normal geri çekilme. Güçlü yükselen trendlerde genellikle ilk önemli destek seviyesi.
- %50: Teknik olarak Fibonacci serisi değil ama geleneksel olarak dahil edilir. Psikolojik orta nokta.
- %61,8 (Altın Oran): En kritik Fibonacci seviyesi. Bu seviyeden sekme trendin devamını güçlü biçimde teyit eder; kırılım ise trend dönüşüne işaret eder.
- %78,6: Derin geri çekilme. Bu seviyenin tutmaması trend sona ermiş olabilir anlamına gelir.
Fibonacci Geri Çekilmesi Nasıl Çizilir?
Fibonacci geri çekilme seviyelerini doğru çizmek için:
- Trendin başlangıç noktası (swing low) belirlenir
- Trendin doruk noktası (swing high) belirlenir
- Fibonacci aracı bu iki nokta arasına uygulanır
- Oluşan yatay seviyeler potansiyel destek/direnç noktalarıdır
Düşen trende uygulandığında işlem tersine çevrilir: doruktan dibe çizilir ve oluşan seviyeler direnç olarak çalışır.
Fibonacci Seviyeleri Neden İşe Yarar?
Fibonacci seviyelerinin işe yaramasının temel açıklaması kendi kendini gerçekleştiren kehanet etkisidir: Milyonlarca yatırımcı aynı seviyelere baktığı için alım-satım emirleri bu bölgelerde yoğunlaşır ve seviye destek veya direnç olarak davranır. Bunun ötesinde doğal bilimlerde de yaygın olan bu oranların piyasa katılımcılarının kolektif davranışında içgüdüsel karşılık bulduğu da öne sürülür.
Fibonacci + Diğer Araçlarla Kombinasyon
Fibonacci seviyeleri tek başına kullanıldığında sınırlı bilgi verir; başka araçlarla çakıştığında daha anlamlı hale gelir. Sık kullanılan kombinasyonlar:
- Fibonacci + EMA: %38,2 geri çekilme seviyesi EMA 50 ile çakışıyorsa destek çok daha güçlüdür.
- Fibonacci + Hacim: Fibonacci desteğine düşen fiyatın hacimi azalıyorsa sekme ihtimali artar.
- Fibonacci + Supertrend: Supertrend yeşil (yükselen trend) + fiyat %38,2 veya %61,8 desteğinde → yükselen trend içinde güçlü bir destek bölgesi olarak yorumlanır.
- Fibonacci + RSI: Fibonacci desteği + RSI 30-40 aralığı → aşırı satım + teknik destek kombinasyonu.
BIST'te Fibonacci Kullanımı
Türkiye piyasasında özellikle BIST30 hisselerinde Fibonacci seviyeleri dikkat çekici biçimde çalışabilir. Yüksek işlem hacimli hisselerde kurumsal alıcılar da bu seviyelere dikkat ettiğinden destek/direnç kalitesi artar.
Örnek okuma: Supertrend'e göre yükseliş sürecindeki AKBNK veya GARAN gibi bir hissede %38,2 veya %50 geri çekilme yaşandığında, bu seviyede hacmin azalması, RSI'ın yükselmesi ve Supertrend'in yeşil kalması teknik analizde yükseliş trendinin sürdüğüne dair işaretler olarak okunur.
%61,8 seviyesinin altı genellikle trend dönüş bölgesi olarak izlenir. Bu seviye kırılırsa trend dönüşü veya daha derin düzeltme ihtimali artar.