Dönüş formasyonları, mevcut trendin tersine dönüşüne işaret eden grafik kalıplarıdır. Devam formasyonlarından farklı olarak, yön değişimi sinyali verirler. En güçlü ve en güvenilir teknik analiz sinyalleri arasında sayılırlar.
İkili Tepe (Double Top)
İkili tepe, yükselen bir trendden sonra fiyatın benzer seviyelerde iki kez direnç bulup geri döndüğü formasyondur. Harfine benzetildiğinden "M formasyonu" olarak da bilinir.
Oluşum süreci:
- Fiyat belirli bir tepe noktasına ulaşır (1. tepe)
- Geri çekilir (boyun çizgisi bölgesi oluşur)
- Tekrar yükselir ama 1. tepeye yakın seviyede reddedilir (2. tepe)
- Boyun çizgisini kırarsa aşağı hareket başlar
Hedef fiyat: Boyun çizgisinden tepe noktasına olan mesafe kadar aşağı projeksiyonu yapılır.
Hacim örüntüsü: 1. tepe yüksek hacimle, 2. tepe daha düşük hacimle oluşursa formasyon daha güvenilirdir.
İkili Dip (Double Bottom)
İkili dip, düşen bir trendden sonra fiyatın benzer seviyelerde iki kez destek bulup yukarı döndüğü formasyondur. "W formasyonu" olarak da bilinir.
İkili dipin en kritik onayı: boyun çizgisinin yukarı kırılması ve kırılımın hacim artışıyla desteklenmesidir.
- 1. dip: Trend desteği bulur
- Ara yükseliş: Boyun çizgisi oluşur
- 2. dip: Benzer seviyede tekrar destek
- Kırılım: Boyun çizgisi aşılır → Alış sinyali
Hedef fiyat: İki dip noktasından boyun çizgisine kadar olan mesafe, boyun çizgisinden yukarı yansıtılır.
Baş-Omuz (Head and Shoulders)
Baş-omuz, teknik analizdeki en güvenilir dönüş formasyonlarından biridir. Trendden düşüşe dönüşü işaret eder.
Unsurlar:
- Sol omuz: Trend içinde bir tepe noktası, ardından geri çekilme
- Baş: Sol omuzdan daha yüksek bir tepe (trendin son güçlü hamle)
- Sağ omuz: Baştan düşük, sol omuzla yakın bir tepe
- Boyun çizgisi: Sol omuz ve başın dip noktalarını birleştiren çizgi
Satış sinyali: Fiyat boyun çizgisini aşağı kırdığında oluşur.
Hedef fiyat: Baş noktasından boyun çizgisine olan mesafe, kırılım noktasından aşağı yansıtılır.
Ters Baş-Omuz (Inverse Head and Shoulders)
Düşen trendi tersine çeviren alım formasyonudur. Baş-omuzun yansımasıdır: sol omuz, boyun çizgisinin altında bir dip, daha derin bir baş dibi, boyun çizgisine yakın sağ omuz dibi. Boyun çizgisi yukarı kırıldığında alım sinyali verir.
Formasyonları BorsaPusula ile Kullanmak
Bu dönüş formasyonları, sinyal değişimiyle birleştirildiğinde daha güçlü olur:
- Hisse SAT sinyaline döndüğünde + baş-omuz boyun kırılımı eş zamanlı oluşuyorsa → Güçlü düşüş teyidi
- İkili dip + yeni AL sinyali → Güçlü dönüş teyidi
- Formasyon tamamlanmadan sinyal değişimi yoksa → Dikkatli ol, erken giriş riski
Her formasyon kırılımı için stop loss: Formasyonun en yüksek (ikili tepe, baş-omuz) veya en düşük (ikili dip, ters baş-omuz) noktasının hemen ötesine konumlandırılır.