Dönüş formasyonları, mevcut trendin tersine dönüşüne işaret eden grafik kalıplarıdır. Devam formasyonlarından farklı olarak, yön değişimine işaret ederler. Teknik analizde en çok bilinen dönüş işaretleri arasında sayılırlar.
İkili Tepe (Double Top)
İkili tepe, yükselen bir trendden sonra fiyatın benzer seviyelerde iki kez direnç bulup geri döndüğü formasyondur. Harfine benzetildiğinden "M formasyonu" olarak da bilinir.
Oluşum süreci:
- Fiyat belirli bir tepe noktasına ulaşır (1. tepe)
- Geri çekilir (boyun çizgisi bölgesi oluşur)
- Tekrar yükselir ama 1. tepeye yakın seviyede reddedilir (2. tepe)
- Boyun çizgisini kırarsa aşağı hareket başlar
Hacim örüntüsü: 1. tepe yüksek hacimle, 2. tepe daha düşük hacimle oluşursa formasyon daha güvenilirdir.
İkili Dip (Double Bottom)
İkili dip, düşen bir trendden sonra fiyatın benzer seviyelerde iki kez destek bulup yukarı döndüğü formasyondur. "W formasyonu" olarak da bilinir.
İkili dipin en kritik onayı: boyun çizgisinin yukarı kırılması ve kırılımın hacim artışıyla desteklenmesidir.
- 1. dip: Trend desteği bulur
- Ara yükseliş: Boyun çizgisi oluşur
- 2. dip: Benzer seviyede tekrar destek
- Kırılım: Boyun çizgisinin aşılması → trend dönüşü işareti olarak yorumlanır
Baş-Omuz (Head and Shoulders)
Baş-omuz, teknik analizdeki en güvenilir dönüş formasyonlarından biridir. Yükselen trendden düşüşe dönüşü işaret eder.
Unsurlar:
- Sol omuz: Trend içinde bir tepe noktası, ardından geri çekilme
- Baş: Sol omuzdan daha yüksek bir tepe (trendin son güçlü hamle)
- Sağ omuz: Baştan düşük, sol omuzla yakın bir tepe
- Boyun çizgisi: Sol omuz ve başın dip noktalarını birleştiren çizgi
Boyun çizgisi kırılımı: Fiyatın boyun çizgisini aşağı kırması, teknik analizde düşüş işareti olarak yorumlanır.
Ters Baş-Omuz (Inverse Head and Shoulders)
Düşen trendin tersine döndüğüne işaret eden formasyondur. Baş-omuzun yansımasıdır: sol omuz, boyun çizgisinin altında bir dip, daha derin bir baş dibi, boyun çizgisine yakın sağ omuz dibi. Boyun çizgisinin yukarı kırılması yükseliş işareti olarak yorumlanır.
Formasyonları BorsaPusula ile Kullanmak
Dönüş formasyonları, hissenin trend durumuyla (Güçlü Trend / Trend Bozuldu / Yatay) birlikte okunduğunda daha anlamlı hale gelir:
- Trend durumu Trend Bozuldu'ya dönerken baş-omuz boyun kırılımı da oluşuyorsa → iki gösterge aynı yöne, düşüşe işaret eder
- İkili dip ile birlikte trend durumu Güçlü Trend'e dönüyorsa → iki gösterge aynı yöne, yükselişe işaret eder
- Formasyon tamamlanmamış ve trend durumu değişmemişse → dönüş henüz teyit edilmemiş sayılır